We maken al duizenden jaren muziek, dansen en vervaardigen voorwerpen. Ooit, tussendoor, verzonnen we een manier om de muziek, het dansen en het maken vast te leggen aan de hand van klanken en symbolen. Misschien wel de allergrootste uitvinding ooit, een ding vervangen door een woord en een symbool. We maken al honderden jaren onderwijs en zoeken naar manieren waarop we kinderen de symbolen van taal en rekenen aan kunnen leren. Een boom is geen boom omdat het een boom is maar omdat we het een boom noemen.

Visie

“Waarom heeft een school een gymzaal waar kinderen met hun lijf kunnen wapperen maar geen plek waar ze dat met hun geest kunnen doen? Cultuuronderwijs is de gymzaal voor het hoofd. Daar kan je met je handen onderzoeken wat het hoofd weet en met je lijf ervaren wat de wereld je leert.”

De laatste tien jaar zoeken we naar manieren waarop we cultuur terug kunnen brengen in het hart van het onderwijs. Maken, dansen en zingen lijken een connectie te hebben met onderwijs. Creativiteit en 21st century skills zijn de gebieden waar we kunst en onderwijs proberen te verbinden.

Stel je voor dat we van voren af aan moesten beginnen. Dat we onze beschaving weer van voren af aan moesten opbouwen. Hoe zouden we dat doen? Eerst allemaal naar school of meteen aanpakken, doen? Wij denken dat we zouden doen als onze opa’s en oma’s van duizenden jaren geleden. Gewoon vanuit onszelf beginnen met dansen, zingen en maken. En onderwijs? Dat zouden we een plek gaan geven binnen onze cultuur. 

Het gaat wat ons betreft niet om de vraag hoe we cultuur een plek geven in het onderwijs, maar we draaien het perspectief om en gaan in op de vraag hoe we onderwijs een plek geven binnen onze cultuur.

De visie en werkwijze van School of Sleeping Dogs is gebaseerd op de combinatie van deze drie woorden: Cultuur-Ontwikkelt-Kinderen.

1. Cultuur en Bouwstenen

When Winston Churchill was asked to cut arts funding to support the war effort, he replied: “Then what are we fighting for?”

Cultuur is het geheel van gewoontes en gebruiken van een groep. In dans, artefacten, taal, spiritualiteit, muziek en wetenschap komt cultuur tot uiting. School of Sleeping Dogs vermoedt dat er principes zijn op grond waarvan we alle uitingen van cultuur maken, ontdekken en vormgeven. Deze principes hebben een fundamentele impact op de ontwikkeling van onze en andere culturen en op ons cultureel bewustzijn. Ze zijn voor ieder mens herkenbaar, cultureel en geografisch onafhankelijk en van alle tijden. Daarom noemen we ze bouwstenen.

De rijkdom aan talen, artefacten, spiritualiteit, dans en wetenschap over de hele wereld is adembenemend. Maar daar waar de een schoonheid ziet in de verschillen, ervaart de ander verwarring. Jezelf verhouden tot een andere cultuur is lastig als je alleen de verschillen ziet. De werkwijze van School of Sleeping Dogs richt zich op de overeenkomsten tussen uitingen van cultuur. Een dans afkomstig uit Bali mag er heel anders uitzien dan een klompendans, in de basis maken ze alle twee gebruik van dezelfde principes. Aan de hand van deze bouwstenen kun je dingen onderzoeken op hun basis en met elkaar in gesprek gaan over subjectieve zaken.

Cultuurbouwstenen zijn voor ieder mens herkenbaar, cultureel en geografisch onafhankelijk en van alle tijden.

Kunst en cultuur staan niet los van het onderwijs. Onderwijs is een verschijningsvorm van cultuur. School of Sleeping Dogs laat de samenhang tussen onderwijs en cultuur zien aan de aan de hand van de bovengenoemde bouwstenen. Door de wereld om ons heen te verkennen door te werken met deze bouwstenen, geven we kinderen een dieper inzicht in hoe de wereld in elkaar steekt. Het zorgt ervoor dat kinderen context en samenhang kunnen zien van hetgeen ze leren. Als kinderen een bouwsteen leren kennen en begrijpen hoe deze in elkaar steekt, hebben ze iets in handen om zelf mee te gaan bouwen. Het geeft ze eigenaarschap om dingen te onderzoeken en te maken en het proces van maken krijgt betekenis. Zonder inzicht in de bouwstenen kun je alleen maar herhalen.

Door deze manier van werken ervaren we dat kinderen de samenhang zien tussen taal en rekenen en de wereld om hen heen. Dit heeft een enorm effect op het plezier in leren van kinderen. Deze manier van werken geeft kinderen tools om de wereld om hen heen betekenis te geven, waardoor ze zich er beter toe kunnen verhouden.

Kunst en cultuur, taal, rekenen, wereldoriëntatie en geschiedenis zitten verweven in de aanpak. De benadering van de onderwerpen is abstract terwijl ze door de speelse en onderzoekende werkwijze heel concreet worden gemaakt.

2. Ontwikkelen door Leren en Denken

“Nothing is either good or bad, but thinking makes it so.” – W. Shakespeare

‘Weten’ is een kwaliteit van het onderwijs, ‘niet weten’ die van de kunsten. In de klas zijn taal en rekenen doelen, in de kunsten zijn het middelen. Het is goed om de betekenis van woorden en symbolen te kennen, maar als je niet leert om ermee te werken dan zitten ze als ballast in je hoofd. Een schriftelijke cursus dansen bestaat niet.

Kennis is het resultaat van een goed ontwikkeld systeem van leren. Je biedt iets aan, speelt ermee, onthoudt het en maakt kennis met het volgende. Door kennis over te dragen maakte de mens twee miljoen jaren onafgebroken vuistbijlen.

Een rechthoek, driehoek en cirkel kunnen duiden is een hele prestatie. Hoe meer rechthoeken, driehoeken en cirkels iemand kan duiden, hoe meer kennis iemand heeft. Iemand met veel kennis noemen we…geleerd.

Kennis is een voorwaarde om over dingen na te kunnen denken. Door over dingen na te denken veranderen vuistbijlen in lasermessen.

Spelen met leren en denken is de basis van alle lessen en programma’s van School of Sleeping Dogs.

Het proces van denken in werking te zetten is vrij eenvoudig. Je draait de zin ‘dat is zo’ om in ‘is dat zo’ en al je kennis staat ineens op zijn kop. Taal ontwikkelt zich aan de hand van dit concept. Je moet naar nieuwe woorden zoeken om fundamentele kenmerken van dingen te benoemen. Een rechthoek herkennen is één ding, hem herleiden tot vlak opgebouwd uit precies omschreven punten en vlakken is een ander ding.

Spelen met leren en denken is de basis van alle lessen en programma’s van School of Sleeping Dogs. Thema’s, teruggebracht tot bouwstenen worden met hoofd en handen onderzocht. De kennis die kinderen daarbij opdoen is universeel, de ontwikkeling altijd persoonlijk. Kijk, dit is mijn rechthoek… Heee hij ziet er heel anders uit dan die van jou!

3. Kinderen zijn geen Volwassenen

Kinderen willen onderzoeken en zijn niet bezig met goede antwoorden.

“Als een leeuw kon spreken, wij zouden hem niet kunnen verstaan.” – L. Wittgenstein

Deze quote van Wittgenstein gaat over verschillende werelden. Die van de leeuw en die van de mens. Ook al zou de leeuw onze taal spreken, de wereld waar hij aan refereert is zo vreemd voor ons dat we geen woord zouden begrijpen.

De manier waarop wij met kinderen werken gaat uit van dat verschil in referentiekader. Kinderen willen onderzoeken en zijn niet bezig met goede antwoorden, ze zijn bezig met hun eigen antwoorden.

Jezelf als volwassene verhouden tot ‘eigen antwoorden’ is een kunst. Meebewegen met de gedachte van een kind, elk antwoord serieus nemen en een plek geven binnen het thema vergt grote vaardigheden. Je eigen kennis gebruiken als aanvulling op antwoorden van kinderen is iets heel anders dan je eigen kennis gebruiken om antwoorden van de kinderen te vervangen. ‘Dat is zo’ vervangen door ‘is dat zo’ is niet alleen een omkering van de volgorde van woorden maar een omkering van de manier waarop je onderdeel bent van een leerproces.